Kıkırdak dokusunun doğal uygunlaşması sınırlıdır
Eklemlerin uyumlu hareketine katkıda bulunan en değerli yapı “hyalin kıkırdak dokusu”dur. Hyalin kıkırdak dokusu yüzde 70-80 yüksek su içeriğine sahip bir yapıdır. Kondrosit ismi verilen hücrelerden ve onları çevreleyen ekstrasellüler matriks proteinlerden oluşur. Lakin bu doku hasar gördüğünde biyolojik özellikleri nedeniyle doğal olarak güzelleşme kapasitesi hayli sonludur. Eklem sıhhati, hareket kabiliyeti ve hayat kalitesinde değerli bir rol oynar. Bilhassa diz, kalça ve ayak bileği üzere yük taşıyan eklemler günlük hayatta önemli biyomekanik gerilimlere maruz kalabilir. Yanlış hareketler, çok yüklenme, travmalar, yaşın ilerlemesi üzere nedenler kıkırdak hasarlarına neden olabilir.
Hareket kısıtlılığı varsa dikkat!
Kıkırdak hasarı olan bireylerde en kıymetli sorun eklem ağrısıdır. Ayrıyeten eklemde şişlik, hareket kısıtlılığı ve takılma üzere mekanik şikayetler de olabilir. Eklemlerden bu takılmalardan kaynaklı sesler de gelebilir. Kıkırdak hasarları genç yaştaki bireylerde çoklukla küçük alanlarda hudutlu olarak görülürken, yaşla alakalı dejeneratif eklem hastalıklarında eklemin büyük kısmını tesirler.
Erken müdahale önemli
Kıkırdak hasarı oluştuğunda, immün sistem yani bağışıklık elemanları bu bölgeye ulaşamaz ve zaten tamir sistemlerini aktive edemez. Bunun sonucunda birçok vakit güzelleşme ya hiç olmaz ya da kıkırdağa misal hücreler barındıran “fibrokartilajinöz” dokusuyla hudutlu kalır. Bu doku, ilerleyen süreçte mekanik yüklenmelere dayanamayarak kıkırdak dejenerasyonunun hızlanmasına ve sağlam bölgelerin bozulmasına neden olabilir. Bu nedenle erken periyotta fark etmek ve tedavi planı uygulamak kıymetlidir.
Kök hücre dokuları doğal bir biçimde yeniler
Kıkırdak hasarlarında klasik tedaviler ekseriyetle ağrı idaresi, kilo denetimi, fizik tedavi ve eklem içi enjeksiyonlar ile sonludur. Bu formüller şahısta rahatlama sağlar, ama dokularda yenileme sağlamaz. İleri derece kıkırdak hasarlarında ise cerrahi tahliller gündeme gelir. Çağdaş rejeneratif tıbbın en dikkat çeken uygulamalarından biri de kök hücre tedavileridir. Bu tedavi metodu bilhassa cerrahisiz düzgünleşme arayışında olan hastalar için ülküdür. Bu yolla hem ağrı azalmakta hem de eklem işlevi kıymetli ölçüde güzelleşmektedir. Mezenkimal kök hücre temelli yaklaşımlar klinik ortopedi tedavilerinde sıklıkla uygulanmaktadır.
Hücreleri “uyar, güzelleştir ve koru” formülü
Mezenkimal kök hücre tedavisinde (MKH) kullanılan hücreler, bedende birçok farklı hücre cinsine dönüşebilme özelliğindedir. Özel laboratuvar süreçleri sonucunda hazırlanır. Kemik iliği, yağ dokusu, eklem içi sıvısını sağlayan sinovyal membran dokusu, kemik zarı ve göbek kordonu en önemli kaynaklarıdır. Hasarlı bölgeye uygulandığında potansiyel olarak hasarlı dokuya dönüşebilir. Hücresel farklılaşma yoluyla yeni kıkırdak hücrelerinin oluşumunu takviyeler. Bu tedavi ile hücreler uyarılır, düzgünleşme tetiklenir ve doku bozulmaları baskılanır. Ekseriyetle eklem enjeksiyonları formunda uygulanır lakin birtakım durumlarda artroskopi eşliğinde direkt lezyon içerisine de enjekte edilebilir. PRP yahut hyaluronik asit ile kombine uygulamalar planlanabilir.
Ameliyatsız, konforlu ve kısa güzelleşme süresi
Ameliyatsız ve rastgele bir kesi olmadan konforlu bir süreç ile tek seansta tedavi sağlanabilir. Süreç sonrası hasta birebir gün taburcu edilir. Uygulama sonrası süreçte ağrının azalması, işlev artışı ve bariz doku uygunlaşması görülebilmektedir. Kişinin durumuna nazaran 6-12 ay içinde klinik güzelleşmeler ortaya koymaktadır. Kök hücrelerin muhakkak hasta kümesinde kıkırdak nakline benzeri sonuçlar verdiği, lakin daha düşük maliyetli olduğu ve daha kısa güzelleşme müddeti sağladığı söylenebilir.
Sporcular için de epey ülkü bir yöntem
Uygun hasta seçimi tedavi muvaffakiyetini belirleyen en kıymetli faktördür. Çünkü her hasta kök hücre tedavisi için uygun olmayabilir. Örneğin; 2. ve 3. evre osteoartrit hastaları (kireçlenme), bölgesel kıkırdak problemleri olan genç ve orta yaş bireyler, sporcular bu tedavi için en ülkü hastalardır. Fakat 4. evre yaygın kıkırdak kaybı, ağır diz deformitesi, enfeksiyon ve romatolojik hastalıkları olan bireyler için uygun değildir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
