Multiple Skleroz’un beynin farklı bölgelerini etkilediği için belirtilerinin de etkilenen bölgeye nazaran değişkenlik gösterebileceğini söz eden Anadolu Sıhhat Merkezi Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, “MS nedeniyle görme sonu etkilenirse hasta bulanık görmeye başlayabilir, omurilikte bir bölge etkilenmişse duyu kaybı, uyuşma ya da karıncalanma şikâyeti, istikrar merkezi ziyan görmüşse yalpalayarak yürüme yahut çift görme üzere problemler meydana gelebilir. Bu semptomlara ek olarak kolda ya da bacakta kas güçsüzlüğü de yaşanabilir. Sayılan tüm bulguların en az 24 saat sürmesi, MS’in en ayırt edici özeliğidir” halinde konuştu.
Görülme sıklığı hayat bölgesine nazaran değişebiliyor
MS’in birebir geçişli genetik bir hastalık olmadığını ve anne babada varsa kesinlikle çocukta da çıkar fikrinin yanlışlı olduğunu belirten Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, “Ancak elbette ki genetik yatkınlığın rahatsızlıkla müsabaka ihtimalini artırdığını biliyoruz. Bilhassa birinci derece aile yakınlarında Multiple Skleroz varsa, bireyde de görülme ihtimali öbür bireylere nazaran daha fazla. Ayrıyeten kâfi güneş ışığı ve D Vitamini alımı ya da ömür bölgesi üzere çevresel etkenlerin de kıymetli tetikleyicilerden olduğunu biliyoruz. Örneğin Ekvator’un çok kuzeyi ve güneyinde MS’e sık rastlanılırken, Ekvator bölgesindeki alanlarda daha az görülüyor. Bu nedenle multifaktöriyel yani birçok faktör kaynaklı bir hastalık diyebiliriz” açıklamasında bulundu.
Tedavideki bağışıklık baskılayıcı ilaçlar nedeniyle gerçek teşhis hayati
MS hastalığının yüzde 80-85 oranlarında ataklarla meydana geldiğine değinen Prof. Dr. Nihal Işık, “Atak devirlerinde görülen nörolojik bulgular vakitle düzgünleşir ve bir sonraki atakta tekrar ortaya çıkar. Agresif ilerleyen MS tipi ise çok daha seyrektir. Teşhis için hasta kıssası dinlenir, kişi ayrıntılıca muayene edilir ve hudut dokusuna saldıran hücrelerin hasar bıraktığı bölgeler yani bir öbür ismiyle plaklar çekilen beyin ve omurilik MR’larında tespit edilir. Tüm bu süreçler birbirini dayanaklar ve hastalığı işaret ederse tanıya yaklaşılır. Ek olarak beyin ve omurilik sıvısının tetkik edilmesine de gerekli durumlarda başvurulabilir. Tedavide bağışıklık sistemini baskılayacak ilaçlara başvurulabildiği için teşhisin hakikat konması çok kritik” dedi.
Sanılanın bilakis MS günlük rutini etkilemiyor
Multiple Skleroz’lu şahıslarda depresyona yatkınlığın da oluşabildiğini açıklayan Prof. Dr. Işık, “MS hastalarının en sık karşılaştığı sorunların başında, genç yaşlarda uzun müddetli bir hastalık idaresinin zorluğu ve birtakım iş verenler tarafından mümkün aksamalar kaygısıyla işten çıkarılma ya da işe alınma bahtının tanınmaması geliyor. Halbuki hastaların günlük rutinlerini hiç aksatmayacak halde MS’i yönetebilecekleri ve bu sıhhat problemine sahip olmayanların yapabileceği her şeyi yapabilecekleri bilinmeli. Bir öbür yaşanan zorluk atak devirlerinden kalan kuvvetsizlik ya da hafif dengesizlik üzere izler yani sekellerin hastanın hayat kalitesini eksi istikamette etkilemesi. Tıpkı vakitte fatik denen önemli bir yorgunluk ve tükenmişlik hissine de yol açabilen MS maalesef sağlıklı hayat alışkanlıklarıyla önlenebilen bir hastalık değil. Fakat teşhis konduktan sonra yapılacak sağlıklı ömür değişiklikleri tedaviyi destekliyor. Bilhassa de gerilime maruz kalmamak, Multiple Skleroz’u kötüleştirdiğini bildiğimiz sigaradan sıkı bir biçimde uzak durmak ve D vitamini pahalarını yüksek tutmak çok değerli” dedi.
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, MS hastalarına hayatlarını kolaylaştıracak 8 değerli tavsiyede bulundu:
- Yönetilebilen bir hastalık olduğu ve denetimi için çok tesirli ilaçlar bulunduğu unutulmamalı. Günde iki defa ilaç ya da altı ayda bir serum alarak gündelik yaşantı çok rahatlıkla sürdürülebilir. Lakin bu noktada tedavinin ve rutin doktor kontrollerin aksatılmaması çok değerli.
- Sigaranın katiyen yasak olduğu kabul edilmeli. Gerekirse sigarayı bırakma konusunda profesyonel dayanak alınmalı.
- D vitamini düşüklüğünün MS’in ortaya çıkışında tesirli olduğu düşünüldüğü için bu vitamin kıymetleri yüksek tutulmalı. Gerekirse doktor yönlendirmeleriyle takviye alınmalı.
- Ölümcül bir hastalık olmadığı ve hadiselerin büyük bir kısmının yönetilebilir olduğu bilinmeli ve bu yüzden olumlu düşüncüye tartı verilmeli, gereksinim halinde ise ruhsal takviye alınmalı.
- Sinir sistemini desteklediği bilinen yürüyüş, yoga yahut pilates üzere hafif idmanlarla fizikî aktivite aksatılmamalı.
- Meditasyon, nefes antrenmanları yahut terapi üzere tekniklerle gerilimi denetim altına almak öğrenilmeli.
- Bağışıklık ve hudut sistemi sıhhati için kâfi ve kaliteli uykuya ihtimam gösterilmeli.
- Sağlıklı hayat alışkanlıklarının bir modülü olarak antioksidanlardan güçlü, Akdeniz beslenme tipi benimsenmeli.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
