Prof. Dr. Şimşek, beklenmedik bir anda gerçekleşen zelzelenin, çocuklar ve yetişkinlerde ağır endişe ve telaş üzere yansılara yol açtığını belirtti. “Bazılarımız sabaha kadar dışarıda bekledi, kimilerimiz kenti terk etti, kimilerimiz ise ne yapacağını bilemeden sessiz bir bekleyişe girdi” diyen Şimşek, bu cins olayların akabinde kaygı, öfke, suçluluk, çaresizlik üzere duygusal; unutkanlık ve dikkat dağınıklığı üzere zihinsel, uyuyamama, mide ya da baş ağrısı üzere bedensel; konuşmaktan kaçınma, ani irkilme ya da bireyler ortası çatışmalar üzere davranışsal reaksiyonların görülebileceğini söz etti. Bu reaksiyonların, gerilim hormonunun yükselmesine bağlı olarak gelişen doğal ve olağan yansılar olduğunu vurgulayan Şimşek, sarsıntının şiddeti, müddeti, kişinin yaşı, geçmiş tecrübeleri ve çevresel şartlar üzere birçok faktörün bu yansıların müddeti ve şiddetini etkileyebileceğine dikkat çekti.
“Önce yetişkin kendine yeterli bakmalı”
Deprem sonrası, yetişkinlerin hem kendilerini hem de çocuklarını toparlamakta zorlanabileceklerini belirten Şimşek, “Bu nedenle evvel kendi ruhsal ve bedensel sıhhatlerini muhafazaya odaklanmaları önemlidir” dedi. Kolay nefes idmanlarının, kişiyi rahatlatan ve güç veren hudut sistemini harekete geçirdiğini ve bu sayede vücudun ve zihnin rahatladığını söyledi.
Çocukların beyin ön kısmı şimdi gelişimini tamamlamadığı için, bu süreçte yetişkin takviyesine muhtaçlık duyduklarını vurgulayan Şimşek, kimi çocuklarda duygusal ve davranışsal gerilemeler görülebileceğini belirtti. “Alt ıslatma, yalnız yatamama, konuşmada zorluk üzere davranışlar ortaya çıkabilir. Bu durum geçicidir” diyerek aileleri kaygılandıracak bu belirtilerin doğal olduğunu tabir etti.
Çocukların temel gereksinimlerinin karşılanmasının ve bu süreçte onlarla hareket edilmesinin değerine değinen Şimşek, çocuklara yaşlarına uygun oyunlar oynayarak dayanak olunabileceğini söyledi. “Balon şişirip oynamak nefes antrenmanı sağlar; top oynama, ip atlama üzere oyunlar fizikî hareketi teşvik eder. Kuklalarla öykü anlatmak, birlikte fotoğraf yapmak, tehlike avı oynayıp inançlı alan yaratmak çocukların hislerini tabir etmelerine yardımcı olur” diye belirtti.
“Rutinler itimat hissini pekiştirir”
Çocukları küçük karar alma süreçlerine dahil etmenin ve günlük rutinler oluşturmanın inanç hissini artırdığını belirten Şimşek, “Kahvaltı, oyun, meyve saati üzere düzenler tasayı azaltır. Başka çocuklarla vakit geçirmek, komşularla bir ortaya gelmek hem çocuklara hem ebeveynlere uygun gelir” halinde konuştu.
“Sevgi, sabır ve ilgi en güçlü ilaçlardır”
Uyku, beslenme, sevgi ve şefkatin bu devirde hayati kıymette olduğunu söyleyen Prof. Dr. Şimşek, “Çocuğunuza sarılın, onun yanında olduğunuzu kelamla ve davranışla hissettirin. Boyama, hamurla hal yapma, hikaye anlatma, spor üzere etkinliklerle hislerini tabir etmesine yardımcı olun” dedi.
Bebeklerde artan ağlama, daha sık kucağa alınma ve emme isteği üzere reaksiyonların de doğal olduğuna değinen Şimşek, deri temasının, dokunmanın, müzik söylemenin, kitap okumanın onları da ebeveynleri de rahatlatacağını vurguladı.
“Duygusal sıkıntılar da fizikî hastalıklar üzere tedavi edilebilir”
Şimşek, ebeveynlerin çocuklarının davranışlarıyla başa çıkmakta zorlandıkları durumda uzman takviyesi almaktan çekinmemeleri gerektiğini vurgulayarak, “Duygusal sıkıntılar da fizikî hastalıklar üzere tanınabilir ve tedavi edilebilir durumlardır. Unutmayın, sevgi, sabır ve ilgi bu devrin en güçlü ilaçlarıdır. Oyun çocukların lisanı, oyuncaklar ise sözleridir. Onları oyunla, sevgiyle, sabırla desteklemek çok değerlidir. Her kriz bir fırsattır. Tahminen bu telaş ve dehşet, bizim aile toplantımızı yapıp, ne vakit, nerede, neyi, nasıl yapacağımızı belirlememize yardımcı olur. Evvelce hazırlık yapmak gerilimimizi hafifletip bizi sağlıklı kılar” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
